No more excuses

Veel presentaties beginnen met het maken van een excuus. “Ik ben geen expert…”, “Ik heb mij niet goed kunnen voorbereiden...”, “Hopelijk is het te begrijpen, want ik doe dit niet vaak.”, “Ik ben net terug van een buitenlandse reis en heb nog een jetlag.” Ook tijdens een presentatie regent het vaak excuses: “Oops, dat gaat niet helemaal goed...”, “de slides zijn vast niet te lezen“. Waarschijnlijk hoopt de spreker dat het publiek hem of haar sympathieker zal toehoren mocht er iets misgaan. Maar het tegendeel is meestal waar: als je het publiek wijst op wat er fout gaat of zou kunnen gaan, zal het publiek juist veel meer gaan letten op fouten. Grote kans dat men ook veel kritischer is over je verhaal en je minder bereikt. Aan de hand van een voorbeeld laat ik dat zien.

M

Op maandag 14 mei begon M, een nieuwe talkshow gepresenteerd door Margriet van der Linden. M zal in de zomermaanden te zien zijn op het tijdsslot dat normaal door De wereld draait door (DWDD) gebruikt wordt. Zowel de Telegraaf als de Volkskrant schreven het weekend voorafgaand aan de start over dit nieuwe programma. Maar met een compleet andere toon. En dus met een heel ander effect op de lezer. Afhankelijk van of je het artikel uit de Telegraaf of uit de Volkskrant hebt gelezen, ga je anders naar het programma kijken.

Moeilijke missie voor M

De Telegraaf schreef een artikel met als titel: ‘Moeilijke missie voor M’. In dit artikel werden een heleboel excuses genoemd waarom dit programma misschien wel geen succes zou worden. Lees mee:

Margriet van der Linden krijgt deze zomer geen zesentwintig maar slechts dertien weken de tijd om zich te bewijzen als volwaardige tegenhanger van Matthijs van Nieuwkerk.

De start van M werd al uitgesteld vanwege aanloopproblemen.

Pas half februari werd bekend dat Van der Linden het zou gaan worden.

Daarna werd in allerijl de laatste hand gelegd aan M.

Margriet van der Linden krijgt vanaf maandag slechts vierenhalve week om een trouw publiek op te bouwen. […] Na het WK moet M nóg een week wachten, want ook de Nijmeegse vierdaagse wordt door de NPO belangrijker geacht.

Voor Margriet van der Linden komt de opgebroken zomer uiterst ongelegen.

Succes op tv komt geleidelijk, zo wordt keer op keer bewezen. Naar de eerste uitzending van De wereld draait door keken bijvoorbeeld slechts 165.000 mensen. (Eva) Jinek had drie jaar nodig om als zomer- en winterstop van (Jeroen) Pauw uit te groeien tot een volwaardige tegenhanger op de late avond.

Van der Linden krijgt niet alleen een kortere periode om zich te bewijzen, maar kampt daarnaast met fors hogere verwachtingen.

Margriet is slim, snel en snedig

Ook de Volkskrant schreef een artikel over het nieuwe programma van Margriet van der Linden, met als titel Margriet is slim, snel en snedig. Maar in plaats van excuses had de Volkskrant kenners en intimi gevraagd waarop ze zich verheugen in dit programma. Dat leidde tot vrijwel alleen maar positieve aanbevelingen. En dat leest heel anders:

Dat is haar sterke kant: ze heeft een geduchte persoonlijkheid. […] Je moet je persoonlijkheid inzetten. Dat is de enige basis van succes.

Margriet heeft ook een empathische kant […] Het zou goed zijn als ze iets heel anders gaat doen dan we gewend zijn van DWDD. Daar draaien ze te veel op routine, met steeds dezelfde gasten en onderwerpen.

In tegenstelling tot toen (bij de presentatie van Zomergasten, red) is Margriet er nu helemaal klaar voor. Ze is gepokt en gemazeld in de journalistiek, kan kritisch interviewen, snel schakelen en heeft ervaring als presentator van amusement: De Tafel van Taal en Moltalk.

Ik heb [toen] nog nooit zo hard gelachen. Ik hoop dat ze op tv heel dicht bij die humoristische vrouw blijft.

Margriet heeft een fijne manier van presenteren, ironisch over zichzelf. Ze maakt kleine dingen groot en grote dingen klein.

Op tv lijkt Margriet misschien gereserveerd maar ik heb haar heel anders leren kennen in Wie is de Mol? […] Ze kan geweldig imiteren en grappen maken. […] Ik verheug me er op dat ze die luchtige kant laat zien in haar talkshow.

Margriet is eigenzinnig […]. Ik merkte dat Margriet een enorme drive heeft […]. Dat is heel belangrijk als je een talkshow maakt in een nieuwsluwe periode, de zomer. Je moet elke dag tegen de stroom in iets bijzonders maken.

Ze is een goede keuze: ze is slim, snel en geïnteresseerd in lage en hoge culture.

‘Ik denk dat Margriet het fantastisch gaat doen en dat het heel anders wordt dan DWDD.

Wat doen excuses in een presentatie?

Merk je het verschil? Iemand die naar de eerste aflevering van M keek en vooraf alleen het artikel van de Telegraaf gelezen had, zou bij alles wat niet 100% goed ging, kunnen denken: ‘zie je wel, ze heeft onvoldoende tijd gehad om zich voor te bereiden’, of ‘ze kan de hogere verwachtingen niet waarmaken’. Iemand die alleen het artikel van de Volkskrant had gelezen, zou – zelfs als er iets niet goed gaat – veel meer gefocust op de kwaliteiten van de presentatrice en het programma.

Bij het geven van een presentatie is dat niet anders. Als je je presentatie begint met de aankondiging dat er van alles mis kan gaan en daar op voorhand al excuses voor aanbiedt, dan weet je zeker dat het publiek daar extra op zal letten. Je geloofwaardigheid neemt af en de aandacht voor je verhaal is minder. Daardoor komt je boodschap, zelfs als het goed gaat, veel minder sterk over. Bedenk dat de mensen voor wie je een verhaal houdt, speciaal voor jou of jouw verhaal zijn gekomen of in de zaal gebleven. Ook zij hopen daarom dat het goed gaat. Vaak merken ze niet eens als er iets mis gaat of anders loopt dan je had bedacht. Wijs ze er daarom ook niet op, niet tijdens de presentatie als er iets mis gaat en al helemaal niet vooraf!

Meer informatie

Wil je zelf oefenen met het geven van presentaties of het spreken in het openbaar?  Neem dan vrijblijvend contact op om de mogelijkheden van een debat-  of speechtraining te verkennen. Of abonneer je op mijn nieuwsbrief en ontvang regelmatig tips, trucs en analyses. 

Share